![]() |
Rasgele alınan ayakkabılar çocuğun ayak sağlığını ve gelişimini bozar, yürümesini geciktirir ve basma bozuklukları geliştirir.
Çocuklarda en sık karşılaşılan problemler düz tabanlılık, doğuştan çarpık ayak ve topuk, ayak ve tırnak batması olarak sayılabilir. Basış bozukluklarına bağlı olarak çocuklarda çabuk yorulma, sık sık ayak bileği burkulması ve düşme, ayak, bacak ve bel ağrısı gözlemlenebilir.
2.5 yaşına kadar ayak düz taban izlenimi verir. Çünkü ayak kavisinde yağlanma mevcuttur, kaslar henüz gelişmemiştir. Yürümeye başlamamış yada yeni başlamış bir çocuk için ayağa baskı yapmayacak şekilde yumuşak tabanlı, bağcıklı, parmak bölgesi bombeli ve boylama kavis destekli ayakkabılar tercih edilmelidir. Bu tür ayakkabılar ayak gelişimini engellemeyeceği için ayakta bir şekil bozukluğu oluşmasına da sebep olmaz.
İlk tespit
2.5 yaşından itibaren uzmanlar tarafından yapılan kontrollerde basış bozukluğu tespit edilirse uygun ortopedik bot kullanımına geçilmelidir. Ortopedik ayakkabı seçimi özelikle çocuklar için titizlikle yapılmalıdır. Ayakkabı seçerken dikkat edilmesi gerekenlerin başında imalatta kullanılan malzeme gelmektedir. Sağlıklı bir ayakkabıda ayağın temas yüzeyleri doğal malzemeden olmalıdır. Böylece sürekli kapalı ortamda bulunan ayak teneffüs eder, ciltte mantar oluşmasını engelleyen, nemi, oksijeni ve ısısı dengeli bir ayakkabı - içi iklimi sağlamış olur. Sağlıklı bir ayakkabı ayaktaki ağırlık taşıma noktalarını (destek noktalarını ) bozmamalı ve ayak kemerinin esnemesine izin vermelidir. Ön ayak bölümü tarağın sıkışmayacağı kadar geniş seçilmelidir. Ama bolda kalmamalıdır.
Kontrol
Gelişme çağındaki çocukların ayak numarası ve kullanılan ayakkabının ayağa uygun olup olmadığı sık sık kontrol edilmelidir. Ayakkabı küçük geliyorsa en kısa zamanda ayağa uygun yeni bir ayakkabı ile değiştirilmelidir. Uzun zaman idare etmesi için ayağa birkaç numara büyük ayakkabı alınmamalıdır. Ayağa büyük gelen ayakkabı en az küçük ayakkabı kadar zararlıdır. Çocuklar için hazırlanan sağlıklı ayakkabılarda topuk ve burun kısmı sert, bileği saran kısmı ise yumuşak olmalıdır.
Ayakkabı tabanının ayak tarak kemiklerinin parmaklara eklendiği hatta denk gelen kısmının mutlaka esnek olması gerekmektedir. Çocuk ayakkabılarındaki bombeler sert ve doğal malzemeden yapılmalı ve bağcıklı ayakkabı seçilmelidir. Gereken yerlerde çocuktaki özel basış bozukluklarını düzeltmek için thomas ökçe, topuk, kama, boylama kama, ters kalıp ayakkabı, kemer ve ön ayak destek yastıkları, enine tarak destekleri ile ayakkabı iç ve dış modifikasyonu sağlanmalıdır.
Ortopedik ayakkabının özelliği
Ortopedik ayakkabının üretilmesi özel bilgi ve düzen gerektirir. Ortopedik ayakkabı ayak tabanına temas eden iç düzeni, ayakkabının dış tabanı ve saya bölümü ile beraber düşünülmelidir. İmalatta kullanılan malzemenin doğal deri olması sağlıklıdır. Derinin gözenekli yapısı ayağın teneffüs etmesini sağlar. Esneme kabiliyeti vardır, ayak için uygun şekli alabilir. Şekli çabuk bozulmaz. İçine yerleştirilen özel destekleyiciler bitmiş bir ayakkabıya takıldığında dışarıdan görünmez. Dolayısıyla ayakkabıyı sadece dış görünüşüyle değerlendirmek yanlıştır. Ortopedik ayakkabılar ayağın ağırlık taşıma ve ayağın hareket noktaları ile uyumludur. Yürürken ayak kaslarına ve kemiklerine dengeli yük binmesini sağlar. Çocuklara giydirilen ayakkabılar sağlıklı ayak ve bacak gelişimini destekler. Ayak kemiklerinin doğru teşekkül etmesine yardımcı olur. Ortopedik ayakkabılar vücut dengesi için çok önemlidir. Doğru ayakkabı seçiminin ayak bileği burkulmalarına, bel ve sırt ağrılarıyla çabuk yorulmalara yol açabilir. Ayağındaki basış bozukluğunu farkında olmayıp buna bağlı olarak, özellikle ileri yaşlarda düşen kırık, çatlak ve ciddi kas zedelenmeleriyle karşılaşanlar vardır.
Basış bozukluğu önlenebilir
Basış bozuklukları doğru ortopedik ayakkabı kullanımıyla önlenebilir. Taban düşüklüğü olanlarda böyle bir ayakkabı giyilmezse yaşlılık zamanlarında ağırlığa ayak bileği şekil bozuklukları, ayak baş parmağının yanında kemik çıkması ve ayak parmaklarında deformasyonlara rastlama olasılığı artar.
ÇOCUK AYAKKABILARI
Çocukların yürümeye başladıkları 12-15 aya kadar ayakkabı ihtiyacı yoktur. Bu yaşta, yeni yeni sıralamaya başlayan çocukta çorap ve patikler ayağa yeterli konforu sağlar. Ayakkabı çocuğun ayağını zedelenmekten korur. Çocuğa ilk ayakkabısını almak için en uygun zaman ayakta durmaya ve yürümeye başladığı zamandır.
Sneaker tarzı yumuşak materyalli ayakkabılar tüm yaş çocuklar için idealdir. Eğer çocuk çok sık ayakkabısını çıkartıyorsa ayakkabıların verdiği rahatsızlıktan olabileceğini göz ardı etmemek gerekir. Çocuğun ayağını kızarıklık, vurma, sıyrık ve benzeri cilt lezyonları açısından takip etmek lazımdır. Genellikle ayakkabının burun kısmının ayağın büyümesine de fırsat tanıyacak şekilde biraz büyükçe olmasında fayda vardır. Çocukların ayak deformitelerinde yaygın olarak inanılan ayakkabının ayak şeklini değiştirip normale döndüreceği düşüncesi doğru değildir. Bu tip durumlarda çocuklara doktor tarafından reçete edilen ortopedik ayakkabılar sadece çocuğun ayakkabı içerisinde yere sağlıklı olarak basmasını sağlamaya yöneliktir.
AYAKKABILAR
Ayakkabının esas görevi ayakları korumaktır. Ancak bunu yapabilmek için ayağa iyi uyum sağlamaları gereklidir. Ayağa uygun olmayan ayakkabılar -çok dar veya çok bol- ayakta rahatsızlığa, zedelenme ve hatta kalıcı şekil bozukluklarına yol açabilir.
Ayakkabı modeli, seçimi etkilemekle beraber, ayakkabının kalitesini belirleyen esas faktör, ayakları korumaya ve rahat ettirmeye yönelik kalıcı yapısı olarak düşünülmelidir. Ayağınız ayakkabıya değil, ayakkabı ayağınıza uymalıdır.
AYAKKABI ALIRKEN ÖNERİLER
AYAKKABININ ANATOMİSİ